199 ülkenin plakalarını topladık: bölge kodları, plaka oluşturucu ve «Bir Milyon Kilometre» oyunu
Otoyolda önünde mavi şeritli, plakasının başında M harfi olan bir araba var. Alman olduğu belli, ama nereden: Münih mi, Mannheim mi? Dünya Araç Plakaları'nı açıyorsun, M yazıyorsun ve haritada Münih'i ilçesiyle birlikte görüyorsun.
Gürcistan'da bir kamp alanının otoparkında altı kampervan duruyor ve her birinin nereden geldiğini tahmin etmek istiyorsun. Bayraktan bazen anlaşılıyor, bazen anlaşılmıyor: bir ülkede plakadaki harfler şehri, bir başkasında seriyi, bir üçüncüsünde ise hiçbir şeyi göstermiyor. Tahmin etmek zorunda kalmayasın diye 199 ülkenin plakalarını topladık.
Plakadaki kod bir adres ve okunabiliyor
Bölümde 107 ülkeden 9.415 bölge kodu var. Almanya'da ilçe kodu, Ä, Ö ve Ü dahil, bir ila üç harften oluşuyor ve bu kodların sayısı yedi yüzü aşıyor. Birleşik Krallık'ta 446, Hindistan'da 1.287 kod var. Her kodun kendi sayfası var: bölge, haritadaki yeri ve komşu kodlar. Örneğin Münih'in M'nin yanı sıra MU ve MUC kodları da var.
«Plaka nasıl okunur» bloğu plakayı parçalarına ayırıyor ve gözle anlaşılmayanı açıklıyor: kod ile seri arasındaki iki mühür, muayene etiketi ve eyalet arması; sondaki E harfi elektrikli aracı, H ise klasik aracı gösteriyor. Harita bölgenin nerede olduğunu gösteriyor ve oradan komşu bölgenin koduna geçebiliyorsun.
Uluslararası kod her zaman sandığın şey değil
Plakadaki RU Rusya değil, Burundi. ET Mısır, BH ise Belize. 92 ülkede plakada hiç bölge kodu yok: İspanya, Danimarka ya da Belçika'da numaralar ülke genelinde tek sıra hâlinde gidiyor ve plakadan bölge anlaşılmıyor. Bölüm bunu olduğu gibi yazıyor, «bölge kodu yok» diyor, kod uydurmuyor.
Kendi plakan: araca değil, resim olarak
Ülke sayfasında oluşturucu yerel formatta bir plaka çiziyor: her açılışta rastgele ya da senin metninle, adınla veya kampervanının adıyla. Oluşturucu o ülkenin plakalarında hangi harflerin olmadığını biliyor: İtalya'da O kullanılmıyor, bu yüzden İtalyan plakasına «OPEN VAN» çizmeyi reddediyor ama «VA 777AN»ı çiziyor. Plakayı SVG ya da PNG olarak indirebilir veya bağlantıyla gönderebilirsin. Her birinin altında dürüst bir not var: bu bir resim, plaka değil; araca takılmaz ve bu kombinasyonun boşta olduğu anlamına gelmez.
Plakalar sadece okunmuyor, tahmin de ediliyor
Aynı veritabanından «Bir Milyon Kilometre» oyununu kurduk. «Kim Milyoner Olmak İster?» yarışmasından esinlendik, yalnız burada ödül kilometre: ilk cevap için 100 km'den on beşinci cevapta bir milyona kadar. Sorular her seferinde yeni. Plakadan ülkeyi tahmin etmek, dört plaka arasından doğrusunu bulmak, CH ya da RA çıkartmasının kime ait olduğunu hatırlamak, bu bölge koduna sahip arabanın nereden geldiğini söylemek. Kendi ülkenin plakaları (Türkçe sürümde bu Türkiye) karşına oyunun ortasında çıkıyor, finalde değil. Final ise tuzaklarını saklıyor, aslında Burundi olan o meşhur RU gibi.
5. sorudan sonra 1.000 km artık yanmıyor, 10. sorudan sonra 32.000 km. Üç joker var: «50:50», «Kampa sor» (diğer oyuncuların nasıl cevap verdiği) ve «Bir tır şoförünü ara». İstediğin an gittiğin kilometreleri alıp durabilirsin; oyunun sonuç ekranından bir bağlantı da plakalar bölümüne götürüyor.
Plakalar nasıl derleniyor
Her ülke için format, boyut, tarihçe ve bölge kodları toplandı. Kaynaklar ulusal yasalar ve siciller (Almanya için gesetze-im-internet.de), Vikipedi ve Wikidata; tam liste her sayfanın altında. Plakayı kendi motorumuz çiziyor, her ülkenin kendi şablonu var ve bazı ülkelerde ayrı plaka türleri de bulunuyor: taksi, motosiklet ve diğerleri. Her ülkenin çizimini OpenVan.camp yayın kurulu gerçek plaka fotoğraflarıyla elle karşılaştırıyor. Aynı veriler API ve MCP üzerinden açık: plaka görseli, kod listesi ve format kontrolü.
Neyi beklememelisin
Kod yalnızca aracın tescil edildiği bölgeyi gösteriyor. Ne sahibini ne de aracın şu an nerede olduğunu ondan öğrenebilirsin. Yazı tipi ve oranlar gerçeğine yakın, ama bu basılmış bir plaka değil. Afrika ve Okyanusya'nın bazı ülkeleri için veriler henüz Avrupa'dakinden az. Ve bütün bunlar trafiği kısaltmıyor. Sadece artık içinde üç Münih ve bir Nürnberg olduğunu görüyorsun.